Robert Blotevogel interviewed by Insider.gr (Greek version)

Interview with Robert Blotevogel, ESM Country Team Coordinator for Greece 

Insider.gr 

20 July 2026

Interviewer: John Papageorgiou

Original language: English

Yiannis Papageorgiou: Δεδομένων των σημαντικών χρηματοδοτικών αναγκών που συνδέονται με την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και άλλες στρατηγικές προτεραιότητες, πού θεωρείτε ότι βρίσκεται η σωστή ισορροπία μεταξύ των αναγκαίων δημοσιονομικών δαπανών και της μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής βιωσιμότητας; Πού βρίσκεται η «κόκκινη γραμμή» μεταξύ δημοσιονομικής ευελιξίας και δημοσιονομικής πειθαρχίας;.

Robert Blotevogel: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να διατηρούν υγιή και βιώσιμα τα δημόσια οικονομικά τους. Αυτή θα πρέπει να είναι η βασική αρχή που θα καθοδηγεί κάθε επόμενη επιλογή. Υπάρχει ευρεία πολιτική συναίνεση ότι είναι αναγκαία η αύξηση των αμυντικών δαπανών. Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αναφέρει ότι η Ευρώπη είναι πλήρως προσηλωμένη σε αυτόν τον στόχο. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου, υπάρχει κάποια ευελιξία για την αύξηση των αμυντικών δαπανών τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η μόνιμη αύξηση των αμυντικών δαπανών δεν μπορεί να χρηματοδοτείται μέσω πρόσθετου δανεισμού. Αυτό δεν αποτελεί βιώσιμη λύση. Τελικά, οι υψηλότερες αμυντικές δαπάνες θα απαιτήσουν δημοσιονομικό χώρο, ο οποίος θα πρέπει να δημιουργηθεί μέσω επαναξιολόγησης και αναπροτεραιοποίησης των δαπανών σε άλλα σημεία του προϋπολογισμού. Θα ήθελα να υπογραμμίσω ένα ακόμη κρίσιμο σημείο: το ζήτημα δεν αφορά μόνο το ύψος των χρημάτων που δαπανώνται, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτά δαπανώνται. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην περίπτωση των αμυντικών δαπανών.

Εξετάσαμε το συγκεκριμένο θέμα με μεγάλη λεπτομέρεια στην πρόσφατη έκδοση του Euro Area Stability Watch. Στην έκθεση δείχνουμε ότι, εφόσον γίνουν οι σωστές επιλογές, οι αμυντικές δαπάνες μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικές θετικές επιδράσεις για το σύνολο της οικονομίας, εάν κατευθυνθούν προς την έρευνα και ανάπτυξη, την παραγωγική δραστηριότητα και την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών. Με τον όρο θετικές δευτερογενείς επιδράσεις (spillovers) εννοούμε ότι, μέσω της αύξησης των αμυντικών δαπανών, οι χώρες μπορούν στην πραγματικότητα να ενισχύσουν την ανάπτυξη στο σύνολο της οικονομίας. Και όταν η οικονομία αναπτύσσεται, τα κράτη μπορούν να εισπράττουν περισσότερα φορολογικά έσοδα, απλώς και μόνο επειδή διευρύνεται η φορολογική βάση. Για να δώσουμε μια τάξη μεγέθους, για κάθε ένα ευρώ που δαπανούν οι χώρες για την άμυνα, περίπου 53 λεπτά μπορούν να ανακτηθούν -δηλαδή να αυτοχρηματοδοτηθούν- μέσω της υψηλότερης ανάπτυξης και των αυξημένων φορολογικών εσόδων. Αυτό δημιουργεί μια κατάσταση αμοιβαίου οφέλους: υψηλότερες δαπάνες για την άμυνα, αλλά ταυτόχρονα θετικές επιδράσεις στην ευρύτερη οικονομία, οι οποίες ενισχύουν τα δημόσια έσοδα στο μέλλον. Συνοψίζοντας, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα δαπανώνται, αλλά και με ποιον τρόπο δαπανώνται. Αυτό είναι ένα σημείο που θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό να αναδειχθεί.